Το κλύσμα στην αρχαιότητα

Ο Υποκλυσμός, το κλύσμα, δεν είναι μια νέα νοσηλευτική διαδικασία.

Η ιστορία του πραγματικά ξεκινάει χιλιάδες χρόνια πριν και χάνεται στα βάθη των αιώνων.

Ψάχνοντας το κλύσμα στο παρελθόν θα το βρούμε:

Να περιγράφεται το 1550 π.Χ. σε αρχαίο αιγυπτιακό πάπυρο. Υπήρχε ειδικός γιατρός που χορηγούσε φάρμακα με κλύσμα. Επίσης ένας θεός τους, ο Θωθ, που το εφηύρε.
Στην Αφρική φτιαγμένο από κολοκύθα ή κέρατο βοδιού
Στους Ολμέκους (10ος -7ος αι. π.Χ.), στους Μάγια και τους αυτόχθονες πληθυσμούς της Αμερικής (κλύσματα με τελετουργικές παραισθησιογόνες ουσίες ή καπνό τσιγάρου
Στην Βαβυλωνία το 600 π.Χ. να διώχνει τον δαίμονα της ασθένειας
Στην Κίνα 200 μ.Χ. να γίνεται μέσω μπαμπού με μείγμα από χολή χοίρου και ξίδι
Στην Ινδία (5ος αι. π.Χ.) να περιγράφεται ως χειρουργικό εργαλείο φτιαγμένο από μπαμπού ή ελεφαντόδοντο ή κέρατο συνδεδεμένο στο όσχεο ενός ελαφιού, κατσίκας ή βοδιού.
Στον πρώτο αιώνα π.Χ., όπου ο Έλληνας γιατρός Ασκληπιάδης από τη Βιθυνία έγραψε «Η θεραπεία αποτελείται μόνο από τρία στοιχεία: ποτό, φαγητό και κλύσμα»

Την λέξη κλύσμα την χρησιμοποιούν αρχαίοι Έλληνες γνωστοί σε όλο τον κόσμο για τα συγγράμματά τους. Φυσικά ο Ιπποκράτης και άλλοι όπως ο Πλούταρχος, o Ηρόδοτος κτλ.

Στη νεότερη εποχή, επίσης αξιοσημείωτη είναι η διαδεδομένη χρήση του κλύσματος στην αστική τάξη και αριστοκρατία του δυτικού κόσμου για την ανακούφιση των πόνων στο στομάχι και την δυσκοιλιότητα. Γνωστή είναι η αναφορά στην δούκισσα της Βουργουνδίας που έκανε κλύσματα μπροστά στον βασιλιά.

Στο σπα Mashuk της Ρωσίας υπάρχει ένα ορειχάλκινο άγαλμα 365 κιλών που δείχνει ένα κλύσμα να το κρατούν ψηλά τρία χερουβείμ και τον καλλιτέχνη να σχολιάζει ότι “Το κλύσμα είναι μια δυσάρεστη διαδικασία όπως πολλοί από εμάς μπορεί να γνωρίζουμε. Αλλά όταν τα χερουβείμ το κάνουν, δεν πειράζει.”

Η καταγωγή και η χρήση της λέξης "Κλύσμα"

Κλύδων είναι η ομηρική λέξη για το κύμα, τη θαλασσοταραχή, την τρικυμία. Η λέξη κλύδων μας δίνει το κλύσμα, το κλύζω.

Τον κλυδωνισμό χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να μιλήσουμε για το πλοίο που ταλαντεύεται στα κύματα, το αεροπλάνο που ταρακουνιέται στα ρεύματα του αέρα. Και μεταφορικά για την αναταραχή, την αναστάτωση.

Η λέξη κλύσμα σημαίνει:

Ακτή, το σημείο που σπάει το κύμα
Υγρό διάλυμα που χρησιμοποιείται για ξέπλυμα, καθαρισμό
Κατάβρεγμα

Συγγενική λέξη είναι το κλύζω που σημαίνει:

Για την θάλασσα βρέχω ή περιβρέχω με κύματα
Πλημμυρίζω, γι’ αυτό και ο κατακλυσμός
Ξεπλένω με νερό ή άλλο υγρό, καθαρίζω “θάλασσα κλύζει πάντα τἀνθρώπων κακά” – Εὐριπίδης, Ἰφιγένεια ἐν Ταύροις.

Άλλη μία λέξη της αρχαίας ελληνικής γλώσσας που αντιπροσωπεύει την συσκευή κλύσμα είναι «κλυστήρ» και υπάρχει στην αγγλική ως clyster και στην γαλλική ως clystere.

Η λέξη κλυστήρ έχει κοινό θέμα με το κλύζω και κλύσμα από το κλύδων.

Και κάπως έτσι, από το κλύσμα, γεννήθηκε ο υποκλυσμός.

Η λέξη ένεμα που χρησιμοποιείται για το κλύσμα στην αγγλική γλώσσα προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη εν + ίημι που σημαίνει ρίχνω μέσα.

Από το ενίημι προέρχεται και η λέξη ένεση.

Ως πράξη, το Κλύσμα, ο Υποκλυσμός ή Ένεμα (enema) είναι η εισαγωγή υγρού διαλύματος στο έντερο από το ορθό (ή το στόμιο της κολοστομίας) δια μέσου ενός εύκαμπτου μαλακού καθετήρα. Η κυριότερη ένδειξη για τον υποκλυσμό ή κλύσμα είναι η δυσκοιλιότητα.

Οπότε, όπως στην αρχαιότητα, με τον υποκλυσμό ξεπλένεται, καθαρίζεται το έντερο

Ευχαριστούμε πολύ τους έμπειρους νοσηλευτές και την διοίκηση της μεγαλύτερης εταιρείας υπηρεσιών νοσηλείας κατ’ οίκον στην Ελλάδα, τη Νοσηλευτικές Υπηρεσίες Α.Ε. για τις πολύτιμες συμβουλές και τη συνεισφορά τους στη δημιουργία του περιεχομένου αυτής της ιστοσελίδας.

Έμπειροι νοσηλευτές και νοσηλεύτριες διενεργούν κλύσμα ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες του ιατρού 24 ώρες σε όλη την Αττική. Είναι εφοδιασμένοι με όλα τα απαραίτητα υλικά για την διενέργειά του είτε πρόκειται για υψηλό υποκλυσμό είτε για χαμηλό.

Η ιστοσελίδα klysma.gr παρέχει χρήσιμες πληροφορίες και συμβουλές για το κλύσμα.

Δεν αντικαθιστά τον ιατρό, απεναντίας είναι σύμμαχος του.